Atom Altı Parçacıklar

Atomdan daha küçük olan parçacıklara atom altı parçacıklar denir. Eskiden bir atomu oluşturan üç ana atom altı parçacığın varlığına inanılırdı. Bunlar proton, nötron ve elektronlardı. Fakat kuarkların keşfi ile bunun yanlış olduğu anlaşıldı. Protonlar ve nötronlar kuarklardan oluşuyordu. Yani atom altı parçacıklardan sadece elektron ana atom altı parçacıklar olarak sayılabiliyordu.

Mevcut standart modelde 6 farklı çeşni kuark türü bulunmaktadır. Standart model bize tüm mezonları ve baryonları başarılı şekilde açıklayabilmektedir. Hesaplamalara göre 200’den fazla parçacık vardır.

Kuarkların bir araya gelmesiyle hadronlar oluşur ve kuarklarla yapıldığı bilinen en kararlı olan bileşikler çekirdekteki protonlar ve nötronlardır. Kuarklar sadece mezon ve baryon oluşturabilmektedir.

Mezon: Herhangi 2 kuarkın kombinasyonu ile oluşan bileşiklerdir.

Baryon: Herhangi 3 kuarkın kombinasyonu ile oluşan bileşiklerdir.

Kuarkların 4 veya 5’inin oluşturduğu bir bileşen yoktur. Şu sıralar pentakuark gibi bir bileşiğin varlığından söz edilmektedir fakat varlığına dair hiç bir kanıt bulunamamıştır.

Kuarkları nötron ve protonlarda bir arada tutan güçlü etkileşim ise Gluon bozomudur. Gluonlar, kuarklar arasındaki güçlü etkileşimleri sağlayan temel parçacıklardır. Bu etkileşim iki yüklü parçacık arasındaki momentum değişimini sağladığı düşünülebilir. Kuarklar baryonları ve mezonları oluşturduğu için bu güçlü etkileşim baryonlar ve mezonlar içerisinde ve arasında gözlemlenebilr.

Ayrıca atom altı parçacıklar, bozonlar, nükleer füzyon ve bozunmalar ile ilgili simülasyonlara bu linkten ulaşabilirsiniz. Böylece okuduğunuz bilgileri görsel bir canlandırmayla hafızanızda daha iyi tutabilirsiniz.